Prosty sposób na obniżenie temperatury karty graficznej, Jak w 10 minut obniżyć temp GPU - ofiara: Acer Aspire 8930G Opcje

[eVerest]

Witam
Dzisiaj podzielę się moimi spostrzeżeniami odnośnie chłodzenia GPU w notebookach.
Dawno, dawno temu, najcieplejszym elementem komputera (notebooka) był procesor (CPU).
W zasadzie należy przyznać że chyba te czasy odeszły już na zawsze w zapomnienie, przynajmniej jeśli chodzi o układy mobilne.
Każdy kto otwierał notebooka podczas pracy z pewnością przekonał się, że nawet pod pełnym obciążeniem CPU pozostaje zaledwie ciepły (mam na myśli szczególnie układy Intel Core 2 Duo, szczególnie serii P) jednak GPU, co tu dużo mówić, po prostu grzeją się niemiłosiernie. My o tym wiemy ... ale producenci notebooków, chyba ciągle tkwią w końcu XX wieku, przynajmniej jeśli chodzi o chłodzenie.
Dlaczego tak twierdzę? Ano dlatego, że zdecydowana większość notebooków, które przeszły przez moje ręce (zajmuję się zawodowo sprzedażą sprzętu komputerowego i serwisem) posiadały układy chłodzenia zaprojektowane całkowicie błędnie a błędy te leżą już u samych podstaw.
Bardzo dobrym przykładem omawianego tematu jest chłodzenie zaprojektowane dla Acera Aspire 8930G choć problem ten dotyczy raczej większości konstrukcji.
Kładziemy notebooka na boku.
Po otwarciu klapki skrywającej wentylator, procesor, kartę graficzną, pamięci i kartę WiFi naszym oczom ukazuje się zupełnie niezrozumiale zaprojektowana konstrukcja odprowadzająca ciepło z CPU i GPU.
W jej skład wchodzą 2 odrębne radiatory dla każdego układu schładzane powietrzem z jednego, wspólnego wentylatora.
Zapuszczamy np Crysis i w RivaTunerze obserwujemy temperatury. U mnie po ok 5 minutach wygrzewania temp GF9600GT GDDR3 osiąga 77st C. Karta przeszła OC przez zmianę BIOSu i taktowana jest następująco: core: 600MHz / shaders: 1650MHz / mem: 900MHz.
Dotykamy paluszkiem blaszki nad GPU i co? Ałłłłaaaa, gorąca jak diabli. Teraz dotykamy okolice CPU i co? I nic, ledwo ciepłe.
I teraz przechodzimy do sedna. Zachodzimy w głowę i staramy się zrozumieć dlaczego inżynier odpowiedzialny za zaprojektowanie układu chłodzenia przywalił na CPU radiator na oko o 400% większej powierzchni chłodzącej niż na GPU. Proszę się nie wysilać, nie ma na to rozsądnego uzasadnienia.
Lepiej zastanowić się jak możemy to wykorzystać!
Idealnie byłoby zamienić radiatory ale tego w 10 minut nie da się zrobić
Jednak mimo to możemy coś zrobić. Będziemy potrzebować śrubokręt, nożyczki i kawałek karteczki (ja używam tych małych żółtych do robienia notatek i przyklejania wszędzie gdzie się da).
Chwila zastanowienia i rozwiązanie samo się nasuwa.
Wykręcamy 3 śrubki i wyciągamy jednym ruchem wentylator. Crysis ciągle działa w oknie. Zerkamy na wykres temperatury w RivaTunerze i widzimy jak temperatura rośnie
U mnie urosła do 96st C w ciągu ok 20 sekund, tyle potrzebowałem by zakończyć całą operację usprawniania chłodzenia
Wycinamy z karteczki prostokącik którym zakrywamy ok 3/4 powierzchni radiatora od CPU. Klej na karteczce sprawia, że ładnie trzyma się ona radiatora. Następnie wkładamy spowrotem wentylator.
A teraz czas na pomiary temperatury.
Ja robiłem to tak:
Przed założeniem karteczki przysłaniającej 3/4 powierzchni radiatora CPU, włączałem odkurzacz i końcówkę rury przykładałem do zewnętrznej strony wylotu powietrza z chłodzenia GPU. Riva tuner z 77stC zjeżdżał do 51st. Wyłączałem odkurzacz. Temperatura rosła stabilizując się w moim przypadku na podkręconej grafice na poziomie właśnie 77st.
Po przysłonięciu karteczką radiatora CPU ponowiłem operację (notebook działał położony na boku). Po obniżeniu temperatury odkurzaczem ustabilizowała się ona tym razem na poziomie 69st C.

Dalczego tak się dzieje? To proste: wentylator zasysa odpowiednią ilość powietrza, którą musi przecież odprowadzić przepuszczając je przez radiatory CPU i GPU. Jeśli przysłoniliśmy radiator CPU to znacznie większa ilość powietrza powędruje przez radiator karty graficznej schładzając ją, w naszym wypadku o 8st C - to o ponad 10% skuteczniej niż przed "modyfikacją".

Pięknie, prawda?

Ale nie ma nic za darmo. Ja dostrzegłem dwa minusy, z którymi w większości przypadków można żyć
1. Mniej powietrza schładza CPU więc bardziej się grzeje, jednak w moim wypadku temperatura CPU P7350 wzrosła zaledwie o 4 stopnie, pozostając na poziomie 58st C. Wg mnie nie ma to żadnego wpływu na cokolwiek.
2. Bardziej dokuczliwy efekt uboczny: po prostu szybciej przepływające powietrze przez zmniejszoną powierzchnię chłodzenia CPU oraz tę samą powierzchnię chłodzenia GPU po prostu skutkuję wyższym poziomem hałasu. I tu mamy pole do popisu dla indywidualnych eksperymentów z powierzchnią jaką chcemy przysłonić. Ja pozostaje na proporcjach ok 3/4 zasłonięte. Możecie pokusić się o inne proporcje.

No i to tyle w tej kwestii. Są jeszcze inne metody, którymi jak mi się zachce to się z wami znowu podzielę.
Pozdrawiam i życzę udanej zabawy w Adama Słodowego

eVerest
GG 1998374

EDIT:
Dołączam screen z Crysisa oraz RivaTunera by zorientować się lepiej w temacie.
http://www.desktop.com.pl/crysis_i_temp.jpg
Przed uruchomieniem temp karty w spoczynku pokazuje 45st C. Max temperatura GPU to ok 80st C.
Dzisiejszą fotkę robiłem z przysłoniętą tylko 1/2 wlotu powietrza na radiator CPU.
Wczoraj uzyskałem ok 3 st niższą temp ale kosztem nieco większego szumu wentylatora (przysłonięcie 3/4).

Poniżej w jednej z odpowiedzi zamieściłem kilka fotek dla lepszego zrozumienia tematu.

[Lobo]

Wydawało mi się, że teraz stosuje się miedziane ciepłowody podłączone do wspólnego radiatora

[eVerest]

Wydawało mi się, że teraz stosuje się miedziane ciepłowody podłączone do wspólnego radiatora

W tym przypadku, jak i w wielu innych heatpipes odprowadzają ciepło z procesora do 2 odrębnych radiatorów. Czasami radiator jest wspólny ale to fatalny pomysł bo GPU dogrzewałby tylko CPU co zaburza w ogóle działanie heatpipe.

[_OskaR]

Stare Acery miały taki fajny patent - schładzanie pamięci za pomocą niewidzialnej siły (tj. między radiatorem a pamięciami było jakieś 5mm przerwy). Próbowałeś zmienić pastę? Może będziesz miał szczęście i na grafie znajduje się jakiś tani badziew - będziesz mógł bardziej obniżyć temperaturę

8st C - to o ponad 10% skuteczniej niż przed "modyfikacją".

Oj, licząc od zera bezwzględnego, miałbyś trochę inny wynik. To, że dzisiaj jest 10°C, a jutro będzie 20°C, to nie znaczy, że jutro będzie 2 razy cieplej - a co, jak temp. spadnie do -10°C?

[eVerest]

Stare Acery miały taki fajny patent - schładzanie pamięci za pomocą niewidzialnej siły (tj. między radiatorem a pamięciami było jakieś 5mm przerwy). Próbowałeś zmienić pastę? Może będziesz miał szczęście i na grafie znajduje się jakiś tani badziew - będziesz mógł bardziej obniżyć temperaturę

Chciałem zmienić pastę ale te moje lapki kupuję do testów a potem dalej odsprzedaję więc aż tak nie chcę ingerować. Poza tym też zastanawiałem się nad tymi pamięciami bo między wspólnym radiatorem dla pamięci GDDR3 i GPU jest ok 1mm przerwy wypełnionej taką jakby masą gąbkowatą, która ma za zadanie termoprzewodzić ciepło. Nawet myślałem że można by spróbować ją usunąć by procesor nie dogrzewał pamięci ale po namyśle i sprawdzeniu organoleptycznie (jedna kość pamięci jest przykryta radiatorem tak w 1/3 tylko i można ją dotknąć) mam wrażenie, że pamięci pod obciążeniem bardziej się grzeją niż GPU choć brzmi to dość dziwnie.
Może zrobię jednak komuś prezent i wymienię pastę by zapodać wynik dla dobra nauki

[reklama mobilQ.pl]

[mayugo]

Szczerze mówiąc nie do końca kumam gdzie miałbym sobie wsadzić karteczkę i myślę że fotka by pomogła . A z innych przemyśleń to procesor też się potrafi rozgrzać,(do 90 i więcej) więc rozumiem że jak robię coś obciążającego procesor to wystarczy rozkręcić lapka i przykleić karteczkę w innym miejscu, tak? A co jeśli żeby mieć dostęp do wiatraczka muszę rozkręcić całego laptopa? Sorry ale IMHO szkoda zachodu. I jeszcze ten wzrost hałasu

[eVerest]

W różnych laptopach różny jest dostęp do radiatorów, w omawianym 8930 w zasadzie na całą operację trzeba nie więcej jak 3 minuty bo wszysko jest na wierzchu pod jedną klapką.
Co do temperatury CPU to nie udało mi się nigdy C2D zagrzać nawet do 80 stopni a robiłem już testy gdy temp otoczenia wynosiła 32st C!!!

Inaczej ma się sprawa ze starszymi mobilnymi Pentium ale i tam nigdy nie dobiłem do 90 stopni nawet na całkiem zapchanym kurzem radiatorze. 90 stopni na CPU to przeszłość w notebookach a dla GPU - przyszłość

Może jutro jak się przełamię to zrobię kilka fotek

[SnakeW]

To teraźniejszość ( aka Radeon 4850 w MSI GT725 w pełnym stresie 117 stopni )

[eVerest]

To teraźniejszość ( aka Radeon 4850 w MSI GT725 w pełnym stresie 117 stopni )

To niesłychane że takie konstrukcję wypuszcza się do sprzedaży!
Czy ktoś patrzył jak wygląda w tym modelu chłodzenie? Nie zdziwiłbym się gdyby CPU miał znacząco większą powierzchnię chłodzenia niż GPU.

Co do zdjęć, przełamałem się i zrobiłem kilka fotek 8930G z karteczką zasłaniającą część radiatora CPU.
Jest też zdjęcie z 2 karteczką przysłaniającą szczelinę ok 2mm między obudową wiatraka a radiatorem GPU by całe powietrze skierować na radiator likwidując boczne "przecieki".

Mam nadzieję że teraz jest już wszystko jasne. Ten prosty manewr robiłem już z różnymi notebookami z powodzeniem.
Na marginesie dodam że przysłonięcie radiatora CPU w 1/2 a nie jak wyżej pisałem w 3/4 powoduje, że natężenie szumu wentylatora już nie pozwala mi zauważyć znacznej różnicy w stosunku do całkowicie odsłoniętego radiatora.

Załączona miniaturka(i)

 

[mayugo]

Tak, teraz już wszystko jasne. Bardzo mnie ciekawi z jakimi jeszcze notebookami przeprowadzałeś ten prosty manewr. Bo wśród popularnych laptopów nie kojarzę chyba żadnej firmy oprócz acera, która stosowałaby dwa osobne radiatory (zresztą ta firma też zdaje się odchodzić od tego rozwiązania - wystarczy porównać 6930g i 5739g). Mamy więc 2 heatpipe'y prowadzące do jednego radiatora,, a w takim przypadku dużo ciężej regulować przepływem powietrza.
I żeby była jasność, mogę się zgodzić, że generowane ciepło jest problemem w laptopach. Ale system chłodzenia zawsze będzie kompromisem pomiędzy wydajnością i bardzo małą przestrzenią do wykorzystania. I bardzo ciężko tu o proste recepty.

[M K]

Ale system chłodzenia zawsze będzie kompromisem pomiędzy wydajnością i bardzo małą przestrzenią do wykorzystania.

I ilością hałasu jaką wydziela. (Patrz K50AB)

[MrRolek]

Witam
Z całym szacunkiem ale raczej nie skorzystałby z twojej rady.
Posiadam procesor T5670 w poszczególnych trybach pracy osiąga następującą temperaturę
Oszczędzanie energii ok 60°C
Wysoka wydajność ok 90°C
I niby kosztem CPU mam obciążyć poziom temperatury GPU ! Po takim zabiegu to pewnie osiągnie ze 100°C i będzie gotowanie , ponadto CPU jest intensywniej wykorzystywane.
Faktem jest iż nowe laptopy nagrzewają się nie miłosiernie mój poprzedni laptop nagrzewał się okropnie , i tylko domniemam jaką musiał mieć temperaturę skoro aktualny sprzęt przy 90°C jest gorący.
Pozdrawiam

[SnakeW]

Nie zakurzył Ci się ukłąd chłdozenia?

[M K]

Faktem jest iż nowe laptopy nagrzewają się nie miłosiernie

Nie wszystkie. Np. EX625 ma nie byle co "pod maską" a się nie grzeje szczególnie.

[koncertownik]

A Asus N61VN? Chłodniutki.